Kanarya Bakım ve Çiftleştirme

Cinsiyet Ayrımı

Erkek kanarya ötücüdür. Aynı zamanda tüyleri daha parlaktır. Genel olarak kanaryalar mümkün olduğunca az ele alınmalıdır Çünkü bu onları strese sokar. Ancak kanaryanın cinsiyetinden emin olmak istiyorsanız avucunuza alın ve sırt üstü tutarak dışkı bölgesindeki tüyleri kenara üfleyin dışkı noktası yuvarlak ve çıkıntısız ise kuş dişidir. Erkekte bu bölgenin hemen yanında sivilce gibi küçük bir çıkıntı vardır.

YAŞ

Yaşlı kanaryalar gençlere göre daha hareketsizdir yaş arttıkça kalsiyum birikintilerinden dolayı ayaklar kalınlaşır.

SAĞLIK DURUMU

Satın almayı düşündüğünüz kuşu kafesinde bir süre izleyin. Sağlıklı bir kuş şu özelliklere sahiptir:

– Hareketli ve canlıdır kafes içinde hareket halindedir
-Öter ya da cikler
-Tüyler canlı renklidir ve temizdir
-Dışkı bölgesindeki tüyler birbirine yapışmamıştır ve dışkı ile kirlenmemiştir. Bölge temizdir.
-Hasta kuş sessiz ve hareketsiz durur tüyleri kabarıktır ve tüneğinde hareketsizdir.
-Kuşun kafesin temizliği bize fikir verir Pis kafesler hastalıklara davetiye çıkartır.

BESLEME

Kanarya tohum yiyici bir kuştur gaga yapısı tohum soyacak ve içini yiyecek şekilde gelişmiştir. Kanaryanın ana yemi tozdan arındırılmış ve zengin bir tohum karışımıdır Doğru karışım kuşun ihtiyacı olan proteinleri, karbonhidratları ve yağların sağlar. Tohum karışımı bir miktar vitamin ve mineral içerir. Ancak bunlar kuşun ihtiyaçlarını karşılamaktan uzaktır. Doğada kuşlar vitamin ve mineral ihtiyaçlarını tohumların haricinde yedikleri meyve sebze çakıl ve midye gibi besinlerden sağlarlar. Bu nedenden kanaryalarımızı çeşitli vitaminli yemler mineral bloklar taze besinler ve özel yemlerle beslemek gerekir.

Bütün canlılarda olduğu gibi kuşlarda da bazı özel dönemler vardır. Bu dönemlerde kuşun besin ve vitamin ihtiyaçları hem artar. Hem farklılaşır, yavrunun gelişme dönemi bu önemli süreçlerden birisidir. Yavru kuş gelişme süresince eksik beslenmesi durumunda bu eksiklik sonradan telafi edilemez durumlar ortaya çıkartır. Çiftleşen kuşlarında besin ihtiyaçları artar. Bu ihtiyaç karşılanmaz ise hem anne hem baba kuş güçten düşer ve yavrular da sağlıksız olur.

Tüy dökümü dönemi de bu özel süreçlerdendir. Bu dönemi kuşun rahat geçirebilmesi için beslenmesinin takviye edilmesi gerekir. Protein ve kalsiyum ihtiyacının doruğa çıktığı bu dönemde sadece tohumlarla beslenen bir kuş sağlıklı tüy yapısına sahip olamaz
Kuvvetlendirici yumurta yemi tüy dökümü ve çiftleşme yavru yetiştirme döneminde ve yavrular erişkinliğe varana kadar her gün verilmelidir diğer zamanlarda haftada 2-3 gün verilmesi yeterlidir.

KAFES

Kafes en az 40 santimetre uzunlukta 25 santimetre genişlikte ve 30 santimetre yükseklikte olmalıdır Bir çifti kafese koyacağınız da kafes uzunluğu en azından 50 santimetre olmalıdır. Daha büyük ve özellikle daha uzun kafesler kuşa hareket ve uçuş imkanı sağladığı için tercih sebebidir. Kafes telleri dikey olmalıdır. Tabanında içi kum dolu iken çıkarabileceğiniz plastik çekmece olması temizliği kolaylaştırır. Keskin köşeleri ve temizliği zorlaştıran gereksiz girinti ve çıkıntı olmayan kafesler sağlık ve temizlik kolaylığı sağlar. Mikrop ve bakteri barındırmayacağı için kafes paslanmaz malzemeden yapılmalıdır. Yemlikler kuşum pislikleri içine düşmeyecek şekilde yerleştirilmelidir. Kuşa verilen rahatsızlığı azaltmak için kafes dışından yemlik takılabilen kafesler tercih sebebidir.

Kuşlar doğaları gereği sık sık dışkı yaparlar kafes tabanında biriken dışkılar kokuya yol açar bu kokudan daha da önemlisi dışkının rutubetli yapısı itibarıyla mikrop ve bakteri üremesine elverişli bir ortam oluşturur. Kuşun sağlığı için taban,kuş pisliklerini  hızla kurutacak  malzeme ile doldurulmalıdır. Kafes tabanına ince bir tabaka kum konulması halinde bu kum her gün dökülmeli ve yenisi konulmalıdır.  1-2 santim kalınlığında kullanılan kumlar ise  haftada bir değiştirilmelidir.
Kafes tabanına gazete kağıdı kesinlikle konulmamalıdır.Gazete kağıdını didikleyen kuş kağıttaki mürekkebi de yutar ve zehirlenebilir.

ORTAM

Ortam sıcaklığı 16 ile 20 derece olmalıdır. Kuşlar  kışları daha soğuk ortamda geçirmesi gerekir.  Isı 12 dereceye kadar düşebilir.
Kafes aydınlık bir köşeye, kuşun kendini rahat ve güvende hissedeceği göz seviyesi yüksekliğine konmalıdır.Kafesin üstü boş olmalıdır kuşlar kendilerinden yüksekteki hareketlilikten korkarlar kuşun kendini güvende hissetmesi için kafes sallanmayacak bir şekilde sabitlenmelidir. Kafesin olduğu yerde hava akımları olmamalıdır.

Yemini ve suyunu verdikten sonra kuşun yeni yerine alışabilmesi için bir süre yalnız bırakın. Yerine alışana kadar kuş ötmeyecektir.

Eğer geceleri kafese kuvvetli ışık geliyor ise kafesi gün batışından doğuşuna kadar örtmelisiniz.Düzensiz uyku kuşun sağlığını ve gücünü olumsuz etkileyecektir. Eğer gelen ışık çok kuvvetli değilse kafesin yarısını örtmeniz yeter. Böylece kuş uyku için kendini rahat hissettiği yeri seçebilecektir. Kafes yeterince gün ışığı görmelidir. Kuşun bol gün ışığı alabilmesi için, kafesin güneye bakan penceresi olan odalarda kurulması tercih edilir.

Kafes için uygun olmayan yerler

Doğrudan pencere önü kışın soğuk yazın doğrudan gelen güneş ışığı yüzünden çok sıcak olur.
Mutfak buhar, duman ve deterjanlar, sıcak yüzeyler kuş için en büyük tehlikedir.

ÇİFTLEŞTİRME

Mart ayı çiftleştirme için ideal zamandır. Yavru genlerini hem anneden hem de babadan aldığı için erkeği seçerken gösterilen özen dişi kuşu seçerken de gösterilmelidir. Anne ve baba aynı ırktan olmalıdır.
Çiftleşme döneminde kuşların besin ve vitamin ihtiyaçları artar ve farklılaşır kuşlar çiftleşmeye başlamadan önce her gün kuvvetlendirici yumurta yemi verin yavrular sık sık ve çok yerler yemlikte yumurta yeminin her zaman olmasına özen gösterin.
Ailesi yavruların kafalarını kaldırıp ağzını açtığında besler yuvaları çok yukarı asmayın ki yavrularını görebilecek şekilde yuvanın yanında tüneye bilsinler. Dişi bulabildiği yumuşak malzemeleri ve tüyleri toplamaya başladığında kafese kısa ve yumuşak ip yün kuru ot pamuk ya da yuva saçı koymalısınız. Uzun malzemeler koymayın bunlar kuşun ayağına dolanabilir
Bir araya koyduğunuz iki kuşun birbirinden hoşlanması durumunda 2 bölmeli bir kafes almalısınız. İlk başta ortadaki bölme ile iki kuşu birbirinden ayırın. Çiftleşmeye hazır olduklarında çiftleşme ötüşlerini duyacaksınız ve erkek aradaki bölmeden dişiyi beslemeye başlayacak. Bu aşamaya gelindiğinde aradaki bölmeyi kaldırabilirsiniz.

Dişi 2 ile 6 arası, genelde 4 yumurta yumurtlayacaktır. Eğer erkek genç ve tecrübesiz ise kuluçka sırasında dişiyi rahatsız edebilir. Bu durumda onu ayrı bir kafese almak gerekir. Eğer yumurtalar döllenmiş ise 13 gün sonra yavrular çıkmaya başlar. Döllenmiş yumurtalar ışığa tutulduğunda içi daha koyu  gözükür. Döllenmemiş yumurtaları yuvadan almamanız gerekir. Çünkü bunlar yumurtadan çıkan yavruların ezilmemesi için destek sağlar. Hiçbir yumurta döllenmemiş ise yuvayı dışarı alın dişinin bir hafta dinlenmesini sağlayın ve yuvayı tekrar koyarak yeniden deneyin.

Kuluçka dönemi 13 gündür. Kanarya kuluçkaya genelde 3 yumurtadan sonra yatar. Bu sayede yavrular birbirine yakın zamanlarda yumurtadan çıkarlar. İyi bir dişi kuş, kuluçka süresince yuvadan pek ayrılmaz. İyi bir erkek ise, bu dönemde dişiyi sürekli besler.
Kanaryalar bu çiftleşme döneminde rahatsız edilmemelidir. Beslenmelerini takviye edin ve kuşları  mümkün olduğunca yalnız bırakın. Müdahaleyi ancak gerekli olduğunda yapın. Fazla kuru bir ortam yavruların yumurtadan çıkışlarını zorlaştırır. Dişinin banyo yapması rutubeti uygun miktarda tutmayı kolaylaştırır çok kuru havalarda pülverizatör  ile kafesi nemlendirebilirsiniz.

Bazen aileler yavrularını beslemeyi ihmal eder. Bu genellikle tecrübesiz genç çiftlerde olur. Bu yüzden kuşlardan birinin tercihen de dişinin en azından 2 yaşında olması gerekir. Böyle bir durumla karşılaştığınızda kuvvetlendirici yumurta yemini ıslatarak yavruları bu yemle besleyebilirsiniz.

Yavrular 5-6 haftalık olduklarında ailelerinden ayırabilirsiniz. Kuvvetlendirici yumurta yemi vermeye devam edin aynı zamanda kanarya yemi de verin.

Çiftleşmede başarıyı engelleyen faktörler

• Yetersiz gün ışığı
• Yetersiz beslenme
• Kuşun tırnakları çok uzun olursa çiftleşme sırasında iyi tutunamayabilir. (Tırnakları kesmek bu sorunu çözer ancak tırnağın içindeki kan damarını kesmemeye dikkat etmek gerekir.)
• Sallanan ve esnek tünekler
• Karın altı  bölgenin aşırı tüylü olması. Bu durumda cinsiyet organının çevresindeki tüyleri yolarak çiftleşmenin başarılmasını sağlayabiliriz. (Tüyleri kesmeyin kesik tüy uçları eşine batabilir.)